Yn fwy na LIFE

Mae’r RSPB yn lansio dull newydd sbon o weithredu dros gadwraeth natur er mwyn sicrhau lle i fywyd gwyllt yn yr 21^ain ganrif.

Wrth weithredu y tu hwnt i ffiniau ei gwarchodfeydd natur traddodiadol, mae’r Gymdeithas yn gobeithio adfer rhywogaethau sy’n diflannu ar ardaloedd enfawr o’r cefn gwlad ehangach.

Drwy gyfrwng y rhaglen, o’r enw ‘ Tirwedd y dyfodol,’ bydd yr RSPB yn gweithio mewn partneriaeth ag eraill i greu tirluniau cyfan lle bydd pobl a byd natur yn cydfyw.

Meddai Aidan Lonergan, Rheolwr Tirwedd y dyfodol yr RSPB: “Mae gwarchodfeydd natur yn hanfodol bwysig – maent yn lloches i blanhigion ac anifeiliaid sydd yna’n ymledu i’r cefn gwlad ehangach.

“Ond mae’r cefn gwlad hwnnw’n fwyfwy anaddas i fywyd gwyllt oherwydd degawdau o golli cynefin, sydd wedi amddifadu llawer o rywogaethau rhag bwyd a lloches.

"Erbyn hyn mae newid hinsawdd yn bygwth ychwanegu hyd yn oed mwy o bwysau.”

“Mae angen i ni newid hynny’n llwyr.  Drwy gydweithio gydag eraill, gallwn unwaith eto sicrhau bod ardaloedd enfawr o gefn gwlad yn llawn o fywyd gwyllt.  Mae angen i ni symud y tu hwnt i’r warchodfa natur a chreu ardaloedd gwirioneddol fawr o dir, tirluniau cyfan, er mwyn creu lle i fywyd gwyllt symud a ffynnu.”

“Mae hon yn ynys boblog ac mae angen i ni gyfarfod anghenion bywyd gwyllt ochr yn ochr â defnydd dyn o gefn gwlad.  Mae angen i’n tir wneud amryw o bethau.”

“Os byddwn yn llwyddo, nid bywyd gwyllt yn unig fydd yn elwa.  Drwy weithredu ar lefel y tirlun dros fywyd gwyllt, gallwn wella gwasanaethau naturiol eraill a ddarperir gan y tir, yn cynnwys storio carbon, rheoli dŵr, a hamdden, ochr yn ochr â chynhyrchu bwyd a buddion economaidd pwysig eraill.”

Mae un o’r ardaloedd allweddol a dargedir gan yr RSPB yn cynnwys lleoliad y Project LIFE.  Tirlun o ucheldir eang sy’n ymestyn o Flaenau Ffestiniog yn y gorllewin i Wrecsam yn y dwyrain yw Tirwedd y dyfodol Rhostiroedd Gogledd Cymru.

Dyma ardal o dirlun hyfryd a amaethir sy’n glytwaith o rostir yr ucheldir, coetir, glaswelltir a gorgors.  Yma, mae RSPB Cymru eisoes yn cydweithio gydag amryw o bartneriaid yn cynnwys Cyngor Cefn Gwlad Cymru, Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru a Chomisiwn Coedwigaeth Cymru ar amrywiaeth eang o brojectau, yn cynnwys y Project LIFE.  Ymysg y rhain mae gwaith rheolaeth ar gyfer rhywogaethau fel y rugiar ddu ac adfer gorgorsydd o amgylch ein gwarchodfa bwysig ar lannau Llyn Efyrnwy.

Ar Rostiroedd Gogledd Cymru, sy’n cynnwys mynyddoedd y Berwyn, ceir rhai o’r enghreifftiau gorau o orgors yng Nghymru.  Mae ein gweledigaeth yn cynnwys gwella bywyd gwyllt cyfoethog yr ardal drwy weithio mewn partneriaeth, er mwyn parhau â’r gwaith ardderchog a gyflawnwyd gan y project.  Bydd hyn yn helpu i warchod poblogaethau o adar fel y rugiar ddu, y boda tinwyn, y cwtiad aur, y gornchwiglen, y gwybedog brith, telor y coed a mwyalchen y mynydd.